Rekenkamer Metropool Amsterdam
  • Amsterdam
  • Zaanstad

Organisatieontwikkeling in Zaanstad

Laatste update: 21 november 2013

De kans die de gemeente had om meer draagvlak onder de mede¬werkers te creëren, is maar ten dele benut.Het is medewerkers niet altijd duidelijk wat er met hun inbreng wordt gedaan. Het proces van organisatieontwikkeling is gaandeweg nauw verweven geraakt met de hervormingsagenda en de bezuinigingen.In 2010 is de gemeente gestart met een proces van organisatieontwikkeling. De doelstellingen hiervan zijn nader uitgewerkt in het programma Werken aan Evenwicht. Dit programma moest ervoor zorgen dat de gemeentelijke organisatie zich onder steeds wisselende omstandigheden snel en adequaat weet te organiseren om samen met burgers, partners en instellingen te werken aan de toekomstvisie Zaans evenwicht en huidige en toekomstige collegeprogramma’s. De rekenkamer onderzocht hoe Zaanstad het proces van organisatie­ontwikkeling heeft vormgegeven en of de gemeente gebruik heeft gemaakt, dan wel rekening heeft gehouden met kansen en risico’s bij de gekozen aanpak van de organisatieontwikkeling.

De rekenkamer komt tot 3 aanbevelingen aan het College van B&W.

De gemeente moet duidelijker maken wat ze met de verwachtingen, die bij medewerkers zijn gewekt, doet of gaat doen. Er staan reorganisaties op de rol bij de onderdelen Bedrijfsvoering, Stedelijke Ontwikkeling en het Maatschappelijke domein, maar hier spelen ook inhoudelijke veranderingen in werkzaam­heden. Ook in het te houden medewerkeronderzoek is het van belang aan medewerkers informatie te geven over de vervolgactiviteiten.

De verwevenheid die is ontstaan tussen de organisatieontwikkeling en de hervormingsagenda en de bezuinigingen is tot op zekere hoogte onvermijdelijk geweest. Elk veranderingsproces krijgt – eenmaal gestart – te maken met nieuwe, onverwachte ontwikkelingen. Nieuwe ontwikkelingen vragen echter wel om weloverwogen en navolgbare improvisaties, die tevens een kwaliteitsgarantie vormen voor het slagen van het gehele proces. De rekenkamer vraagt de gemeente daarom de oorspronkelijke doelen van de organisatieontwikkeling nog eens tegen het licht te houden.

Het college van B&W heeft de gemeenteraad via de P&C cyclus op hoofdlijnen geïnformeerd over de organisatieontwikkeling. Hoewel beslissingen over de organisatie een bevoegdheid zijn van het college, dient het de raad op relevante momenten te betrekken bij het proces van organisatieontwikkeling en inzicht te geven in de overwe­gingen van specifieke stappen die worden gezet. De rekenkamer vraagt aan het college daarom alert te zijn op momenten waarin het zinvol is om de gemeenteraad te informeren over (het proces van) organisatieontwikkeling.