Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam
Samenvatting
In Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam onderzochten we in hoeverre het college van Amsterdam doeltreffend en rechtmatig handelt bij het actief en passief openbaar maken van overheidsinformatie. Ondanks dat we zien dat het college in de afgelopen jaren allerlei ontwikkelingen in gang heeft gezet om meer open te zijn concluderen we dat het college nog onvoldoende doeltreffend en rechtmatig handelt bij het openbaar maken van overheidsinformatie.
College zet zich in voor meer openheid
Uit ons onderzoek blijkt dat het Amsterdamse college meer informatie openbaar wil maken. Hiervoor heeft het college beleid vastgesteld, een centrale werkinstructie voor het afhandelen van Wob-verzoeken opgesteld en zijn er veranderingen in de organisatie doorgevoerd. Zo is er een informatiecommissaris aangesteld en is er een Wob-ondersteuningsteam gekomen.
Ruimte voor verbetering
Het aantal Wob-verzoeken kan eind 2021 slechts geschat worden en het college stuurt niet op het tijdig afhandelen van Wob-verzoeken. Van de Wob-besluiten is 58% te laat genomen. Het college heeft 7 van de 13 beleidsambities (deels) gerealiseerd en er is minder informatie uit eigen beweging openbaar gemaakt dan voorgenomen. De informatie op de website is nog niet volledig en de gemeenteraad is niet geïnformeerd over de realisatie van beleidsambities en de afhandeling van Wob-verzoeken.
Feiten & cijfers
- Amsterdam ontving naar schatting 363 Wob-verzoeken in 2021 (tot en met november).
- Vanaf juni 2020 neemt het aantal af te handelen Wob-verzoeken toe, tot 148 in de maand november 2021.
- De monitoring en het sturen op het tijdig nemen van Wob-besluiten maakt geen onderdeel uit van procedures en instructies.
- Het college verlengt de beslistermijn standaard met vier weken en past geen maatwerk toe.
- In november 2021 is 64% van de lopende Wob-verzoeken langer dan acht weken in behandeling.
- Ambtenaren ervaren het afhandelen van Wob-verzoeken veelal als een taak boven op de standaard werkzaamheden.
- 80% van de ge-enquêteerde Wob-verzoekers die een besluit ontving, ontving het besluit te laat (na acht weken).
- Wob-verzoekers die in bezwaar zijn gegaan vinden de gemeente bijna allemaal niet-open (98% geeft aan het college niet-open te vinden).
Over het onderzoek
(Hoe) maakt de gemeente Amsterdam informatie openbaar? De gemeente Amsterdam wil open en transparant zijn, en kan dit bereiken door documenten openbaar te maken. Dat kan op eigen initiatief of na een Wob-verzoek. Met name het college van B en W neemt besluiten over het (deels) openbaar maken van documenten van de gemeente. Handelt het college hierbij volgens de eigen en landelijke regels en bereikt het zijn eigen doelen?
Het onderzoek is opgedeeld in twee delen. In de tussenrapportage (het eerste deel) delen wij onze bevindingen over wat het beleid is van het college om informatie openbaar te maken, welke procedures er zijn en hoe er wordt geleerd van Wob-besluiten, bezwaren en klachten. En wat de kwaliteit is van de informatievoorziening. Tot slot rapporteren wij wat Amsterdam kan leren van de openbaarheidspraktijk van Londen, Miami en Stockholm. Dit laatste is uitgebreid onderzocht door de Universiteit van Leiden.
De eindrapportage (het tweede deel van het onderzoek) bevat naast de ervaringen van Wob-verzoekers en ambtenaren die de Wob-verzoeken afhandelen, ook de conclusie in hoeverre het Amsterdamse college rechtmatig en doeltreffend informatie openbaar maakt.
Status
Op 15 juli 2021 hebben we de onderzoeksopzet gepubliceerd. Op 28 januari 2022 publiceerden wij het eerste deel van het onderzoek. Lees het onderzoeksrapport deel 1 en het tussenrapport. Op 18 februari 2022 is het tweede deel (het eindrapport) gepubliceerd evenals het bestuurlijk rapport.
Op donderdag 29 september wordt het onderzoek behandeld tijdens de commissievergadering Algemene Zaken. Ter voorbereiding organiseren we op dinsdag 27 september van 18.30 tot 19.30 uur een digitale technische sessie voor de raadsleden van Amsterdam. Aanmelden kan via info@rekenkamer-amsterdam.nl
Tijdlijn
Hameren in gemeenteraadsvergadering
Behandeling in commissie AZ
Wat is de Wob?
Onderzoeksopzet