Rekenkamer Metropool Amsterdam
  • Amsterdam
  • Zaanstad
  • Weesp

Nieuws

2020

Door het stellen van voorwaarden bij inkoop kunnen gemeenten stimuleren dat opdrachtnemers meer kansen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit principe wordt social return genoemd. De rekenkamer gaat na in hoeverre de gemeente Zaanstad de toepassing van SROI goed georganiseerd heeft en of de doelen behaald worden. De onderzoeksopzet is vandaag gepubliceerd.

Lees de onderzoeksopzet hier.

Dit jaar voeren we twee onderzoeken uit voor de gemeente Weesp. Het eerste onderzoek gaat over het zicht op de financiële positie van de gemeente, en het tweede over de meldingen openbare ruimte.

(Hoe) kan de gemeente Weesp omgaan met de gevolgen van de coronacrisis?
Het eerste onderzoek heeft enigszins te maken met de coronacrisis. We onderzoeken de financiële positie van de gemeente Weesp; de financiële positie bepaalt mede of en hoe een gemeente met de gevolgen van de coronacrisis kan omgaan. In het onderzoek Zicht op de financiële positie willen we de financiële positie van de gemeente Weesp in kaart brengen. Ook bekijken we inzichten uit eerdere onderzoeken voor de gemeenten Amsterdam en Zaanstad die nuttig kunnen zijn bij het besluiten over hoe kan worden omgegaan met de (financiële) gevolgen van de coronacrisis. We verwachten dat dit onderzoek in september 2020 klaar is.

Hoe gaat de gemeente Weesp om met meldingen openbare ruimte?
We doen mee met het DoeMee-onderzoek van de NVRR dat dit jaar gaat over de meldingen openbare ruimte. In Meldingen openbare ruimten onderzoeken we onder andere het beleid en de manier waarop de gemeente Weesp omgaat met de meldingen openbare ruimte. De resultaten zullen worden vergeleken met ongeveer 40 andere gemeenten. We verwachten dat ons onderzoek aan het eind van het jaar is afgerond.

In ons onderzoek naar de toegankelijkheid van openbare toiletten concludeerden we dat er onvoldoende openbare toiletten in Amsterdam zijn, die voor iedereen toegankelijk zijn. Vorige week zei de gemeente tijdelijk 40 extra toiletten te openen, waarvan een deel geschikt is voor mensen in een rolstoel. De toiletten zijn verspreid over 10 parken en geopend tot en met september.

Waarom lukt het de gemeente nauwelijks om meer vaste openbare toiletten te realiseren? En zijn de bestaande openbare toiletten goed vindbaar? Lees het in ons rapport Toegankelijkheid van openbare toiletten.

Vanaf 2020 zijn we ook rekenkamer van de gemeente Weesp. Begin juli spraken we met de klankbordgroep en de griffie van de gemeente Weesp over onze nieuwe samenwerking. We bespraken onze werkwijze en de twee onderzoeken die we dit jaar voor Weesp zullen uitvoeren. Het eerste onderzoek gaat over zicht op de financiële positie van de gemeente, en het tweede over de meldingen openbare ruimte.

Ook hebben we het gehad over onze onderzoeken voor volgend jaar en de Weespse raadsleden hebben de eerste onderwerpen voor ons onderzoeksprogramma 2021 al geopperd. Later dit jaar spreken we met de raadsfracties over andere mogelijke onderzoeksonderwerpen voor 2021.

De riolering heeft een belangrijke rol in onze samenleving. Een goedwerkende riolering is essentieel voor de volksgezondheid en het waterbeheer in en rondom onze stad. De gemeente is verantwoordelijk voor de werking en het beheer van de riolering. In een serie van deelonderzoeken gaan we na in hoeverre de gemeente deze taak adequaat uitvoert. De onderzoeksopzet van het eerste deelonderzoek is vandaag gepubliceerd.

Lees de onderzoeksopzet hier.

Het groen in Amsterdam is voor veel Amsterdammers van grote waarde. Ons burgerpanel heeft voor 2020 het onderwerp groen in de stad uitgekozen voor het publieksonderzoek. Wij zijn nu gestart met dit onderzoek en hebben de onderzoeksopzet gepubliceerd. Met dit onderzoek willen we in beeld brengen of er in Amsterdam voldoende, goed en bruikbaar groen is.

Bekijk de projectpagina hier.

De gemeenteraad heeft ons rapport behandeld en unaniem besloten dat alle aanbevelingen worden overgenomen. Het college zegt toe om binnen een half jaar met een plan van aanpak te komen om de noodzakelijke verbeteringen door te voeren. Wij zullen dit kritisch blijven volgen.

Bekijk het onderzoek Bruikbaarheid van indicatoren op de projectpagina.

Het college wil meer Amsterdammers op de fiets en wil het fietsen aantrekkelijker maken. Daarbij is een van de doelen het verbeteren van de doorstroming, het comfort en de verkeersveiligheid op kruispunten. Voor eind 2022 moeten ten minste tien kruispunten fietsvriendelijk zijn. De gemeente hanteert hierbij een innovatieve aanpak waarbij op basis van het gedrag van fietsers op de kruispunten kleine infrastructurele maatregelen worden toegepast. Hierbij wordt creatief gebruikgemaakt van de ruimte. Lukt het Amsterdam om tijdig en binnen het budget deze kruispunten fietsvriendelijk te maken? En hoe effectief zijn de maatregelen?

In dit onderzoek hebben wij gekeken naar de afwegingen die gemaakt zijn bij het selecteren van de kruispunten en de getroffen maatregelen op de kruispunten. Ook hebben wij aan de burgerpanelleden gevraagd wat zij verstaan onder fietsvriendelijke kruispunten en verkeerslichten. Volledig fietsvriendelijke kruispunten zijn momenteel echter niet haalbaar in Amsterdam, omdat de ruimte beperkt is en er sprake is van conflicterende belangen. Voor een politieke discussie over de toedeling van publieke ruimte aan de verschillende verkeersdeelnemers moet de raad breder geïnformeerd worden.

Bekijk de projectpagina, of ga direct naar het bestuurlijk rapport en het onderzoeksrapport.

In ons onderzoek Toegankelijkheid van openbare toiletten bekijken we hoeveel openbare toiletten er in Amsterdam zijn, die toegankelijk zijn voor iedereen. Dus ook als je daarheen komt met een rolstoel of rollator. Vandaag is het onderzoek openbaar gemaakt. Het wordt op 2 september 2020 behandeld in de commissie WB.

Over het onderzoek
De gemeenteraad wil dat er meer openbare toiletten in de stad komen die te gebruiken zijn door vrouwen en mensen met een fysieke beperking. De raad vindt dat er een openbaar toilet moet zijn binnen 500 meter in het stadscentrum en in drukke voetgangersgebieden. Het college van B&W is daar nu ook mee bezig.  Het laat nieuwe openbare toiletten bouwen en de vindbaarheid verbeteren. De rekenkamer onderzocht de aanwezigheid, de toegankelijkheid en de vindbaarheid van openbare toiletten in de stad.

Hoeveel toegankelijke openbare toiletten zijn er in de stad? Waar zijn ze en zijn ze goed te vinden? Lees de resultaten in het bestuurlijk rapport en het onderzoeksrapport op de projectpagina.

Vandaag publiceren wij onze Rekenkamerbrief en de tweede deelpublicatie naar de afhandeling van raadsinstrumenten. Een tijdige en toereikende afhandeling is belangrijk voor de kaderstellende en controlerende taken van de gemeenteraad. Schriftelijke vragen en moties worden overwegend toereikend afgehandeld. Maar de afhandeling is wel vaak (veel) te laat. Verbetering van de afhandeling is nodig. Tegelijkertijd zien we ook dat de inzet van moties en schriftelijke vragen ten opzichte van ons vorige onderzoek sterk is toegenomen. Daarom pleiten wij ook voor reflectie bij de gemeenteraad op de inzet van deze raadsinstrumenten.

Bekijk de rapporten van dit onderzoek op de projectpagina.

In Geheimhouding onderzoeken we in hoeverre de gemeenteraad en het college van B en W en de burgemeester van Amsterdam de regels volgen voor het opleggen, opheffen en bekrachtigen van geheimhouding.

Daarnaast onderzoeken we of zoveel mogelijk informatie openbaar wordt gemaakt. En of het college en de raad onze aanbevelingen uit onze eerdere verkenning naar geheimhouding (2012) hebben opgevolgd. Wij verwachten de onderzoeksbevindingen in september 2020 openbaar te maken.

Bekijk de projectpagina of lees meer over het onderzoek in de onderzoeksopzet.

Amsterdam heeft de ambitie om een gemengde, inclusieve en toegankelijke stad te zijn: alle bevolkingsgroepen moeten in alle wijken van de stad kunnen wonen. In hoeverre slaagt Amsterdam hierin? Dat onderzochten we in ons publieksonderzoek 2019 De gemengde stad.

Wij keken onder andere naar hoe gemengd Amsterdam en haar inwoners willen zijn en hoe recente ontwikkelingen daarop aansluiten. Welk beleid voert Amsterdam en hoe gemengd is de stad in werkelijkheid? Ook vroegen we Amsterdammers naar hun mening: wat vinden zij van gemengdheid en hoe ervaren ze dit?

Bekijk de projectpagina, of ga direct naar het bestuurlijk rapport en het onderzoeksrapport.

De financiële positie van een gemeente is erg belangrijk. Zeker nu tijdens de huidige coronacrisis. De financiële positie bepaalt of en hoe een gemeente met de gevolgen van deze crisis om kan gaan. Tegelijkertijd is de financiële positie van een gemeente een complex en moeilijk te doorgronden onderwerp. Daarom vinden we het nuttig om onze onderzoeken naar de financiële positie van Zaanstad en Amsterdam (uit 2016 en 2017) te actualiseren.

Wij zijn gestart met ons onderzoek naar de jeugdhulp in Amsterdam, dat zal bestaan uit twee deelonderzoeken.

Per 2021 gaat de gemeente de inkoop van de (hoog)specialistische jeugdhulp anders inrichten. In het eerste deelonderzoek bekijken we de probleemanalyse en beleidsredenering achter dit besluit. Zijn deze van voldoende kwaliteit, en vormt het stelsel een passende oplossing voor de gesignaleerde problemen?

In het tweede deelonderzoek gaan we na hoe doeltreffend het Amsterdamse jeugdbeleid is. We bekijken hoe het, vijf jaar na de decentralisatie, staat met de realisatie van de doelen die destijds gesteld zijn. Zijn de gewenste resultaten bereikt? Ook gaan we na of de informatievoorziening aan de gemeenteraad goed genoeg is geweest om bij te kunnen sturen.

Het eerste deelonderzoek verwachten we in het najaar af te ronden. Het tweede deelonderzoek starten we gelijktijdig, maar de publicatie daarvan voorzien we in het eerste kwartaal van 2021. Meer weten? Bekijk de projectpagina en lees de onderzoeksopzet.

2019 was voor ons een bijzonder jaar. We bestonden namelijk 15 jaar en in dit lustrumjaar hebben we de burger en het burgerperspectief meer centraal gesteld bij onze onderzoeken. In het jaarverslag staat een korte beschrijving van alle onderzoeken die we in 2019 hebben uitgevoerd voor Amsterdam en Zaanstad. We leggen ook uit wat we nog meer hebben gedaan in 2019, bijvoorbeeld in onze bedrijfsvoering.

Benieuwd? Lees het jaarverslag hier.

Vandaag publiceren wij ons bestuurlijk rapport met aanbevelingen voor de bruikbaarheid van indicatoren.

Sinds 2003 moet de gemeente Amsterdam met indicatoren laten zien wat zij doet, wat zij daarmee heeft bereikt en wat het heeft gekost. Al 17 jaar werkt dit niet naar behoren. Bruikbare indicatoren geven inzicht door overzicht en dat is essentieel voor het afleggen van verantwoording. En daarmee ook voor de kaderstellende en controlerende taken van de gemeenteraad. Het is daarom hoog tijd dat hier serieus werk van wordt gemaakt. In ons bestuurlijk rapport analyseren wij waarom de bruikbaarheid van indicatoren nog steeds tekort schiet en doen wij aanbevelingen voor verbeteringen. #Wieheeftoverzicht

De COVID-19 pandemie raakt ons allemaal. In heel Nederland zijn diverse maatregelen genomen tegen het coronavirus. Alle inwoners ervaren dat maar al te goed. Maatregelen hebben ook effect op het besluitvormingsproces van de gemeenteraden. Zo zijn er in Amsterdam en Zaanstad vergaderingen geannuleerd, worden er tijdens vergaderingen alleen onderwerpen besproken waarvan besluitvorming echt niet kan wachten en wordt er ook digitaal vergaderd. Ook binnen de rekenkamer passen we onze werkwijze aan.

Onze werkzaamheden gaan door, maar lopen soms vertraging op
Als Rekenkamer Metropool Amsterdam controleren we of de gemeenten Amsterdam en Zaanstad hun beleid goed uitvoeren en daarbij niet meer geld uitgeven dan nodig. Dit blijven we doen, ook in coronatijd. Maar we voeren onze werkzaamheden zoveel mogelijk uit vanuit huis. En afspraken met externen stellen we uit of doen we online. Als we kiezen voor een online afspraak, werken we met veilige programma’s, zodat de privacy is geborgd.

Soms lopen onze onderzoeken een beetje vertraging op door deze aangepaste werkwijze. En de openbaarmaking ervan gaat ook iets anders dan we gewend zijn: normaalgesproken maken we onze onderzoeken openbaar in een commissievergadering. Nu delen we een nieuw onderzoek via de Dagmail, onze website en Twitter. We hebben op onze website een speciale pagina waarop u van deze aanpassingen op de hoogte wordt gehouden.

We wensen iedereen veel sterkte toe in deze onzekere tijd.

De indicatoren in de begroting zijn niet bruikbaar. Dit blijkt uit de vele tekortkomingen die we zien bij de opgenomen indicatoren in de begroting. De formulering van de indicatoren schiet vaak tekort, vooral door het ontbreken van noodzakelijke kwantitatieve informatie. Ook blijkt de relevantie van de indicatoren regelmatig onvoldoende. Doordat toelichtingen vaak ontbreken, zijn de opgenomen indicatoren moeilijk te begrijpen en te duiden. Tot slot constateren wij dat de betrouwbaarheid van de gerapporteerde cijfers in de indicatoren niet in alle gevallen is gegarandeerd. Lees meer. #Wieheeftoverzicht

Vandaag is het eerste deelonderzoek van het onderzoeksproject Amsterdam Fietsstad gepubliceerd: Fietsdiefstalbestrijding.

Dit deelonderzoek richt zich op de drie belangrijkste maatregelen die de gemeente Amsterdam heeft genomen om fietsdiefstal te bestrijden: 1) het gratis graveren van fietsen, 2) het controleren van verwijderde fietsen op diefstal door het Fietsdepot en 3) registercontroles bij fietshandelaren.

De gemeente heeft veel gedaan. In 2018 zijn er 1.135 fietsen gratis gegraveerd, 1.031 gestolen fietsen terugbezorgd en 173 registercontroles uitgevoerd bij fietshandelaren. Het college van B en W heeft als doel om het aantal fietsdiefstallen te verminderen. Dit is niet gerealiseerd. Het aantal aangiften is Amsterdam sinds 2012 zelfs licht gestegen met 9%, terwijl landelijk het aantal aangiften is gedaald met 33%.

Het college heeft weinig zicht op de doelmatigheid en doeltreffendheid van de aanpak om de fietsdiefstallen te bestrijden. Gegevens over effecten en kosten worden niet gemonitord en bestaande maatregelen zijn niet heroverwogen. De gemeenteraad en het college zijn nauwelijks geïnformeerd over de aanpak en besluiten blijven op ambtelijk niveau hangen. Zo loopt er sinds 2016 een twistpunt over rechtmatig handelen van het Fietsdepot. De kwestie is niet opgelost of aan het bestuur voorgelegd.

We hebben vijf aanbevelingen geformuleerd. Benieuwd? Bekijk onderstaand filmpje of ga naar de projectpagina en lees het rapport.

In 2018 had de gemeente Zaanstad een tekort op de specialistische jeugdhulp van € 5,9 miljoen. Weet het college waardoor deze tekorten ontstonden? En waren de maatregelen die het college nam voldoende om de tekorten terug te dringen? Dat gingen we na in dit onderzoek.

We concluderen dat het college onvoldoende zicht heeft op de oorzaken voor de tekorten op de jeugdhulp. Het college had door de tijd heen geen goed zicht op hoeveel jeugdigen jeugdhulp ontvingen en ook niet op hoe de kosten voor specialistische jeugdhulp zich precies ontwikkelden. Wel heeft het college veel maatregelen genomen om het tekort op de jeugdhulp terug te dringen.

Maar het gezamenlijk effect van alle maatregelen  op de kosten voor specialistische jeugdhulp lijkt beperkt; de kosten zijn in 2019 ongeveer gelijk aan de kosten in 2018.

We doen in dit onderzoek acht aanbevelingen: zes over het verbeteren van de werkwijze en twee over het verbeteren van de informatievoorziening aan de raad. Lees hier de resultaten van ons onderzoek hier.

De gemeenteraad heeft op 11 maart 2020 drie initiatiefvoorstellen aangenomen waarin het college wordt opgedragen de aanbevelingen uit de zogenoemde ‘Duisenbergrapportages’ op te volgen.

Deze Duisenbergrapportages zijn gemaakt door leden van de gemeenteraad zelf en vloeien direct voort uit de raadsenquête naar de financiële functie in Amsterdam. De rapportages gaan over Duurzaamheid, Jeugd & Jeugdhulp en Parkeren.

De rode draad van deze rapportages: meer meetbare en meer betrouwbare indicatoren die relevant zijn en inzicht geven in effecten en prestaties. #Wieheeftoverzicht

 

De meeste in 2018 en 2019 ingediende schriftelijke vragen en aangenomen moties worden niet op tijd door het college afgehandeld. Slechts 18% van de schriftelijke vragen wordt binnen de termijn van vier weken beantwoord.

Ook bij moties lukt het in slechts 8% van de gevallen om de standaard termijn van dertien weken te halen. Nu kunnen voor moties ook afwijkende, langere termijnen gelden, echter deze worden in veel gevallen ook niet gehaald.

Onze indruk is dan ook dat de tijdigheid van de afhandeling sinds ons vorige onderzoek in 2014 niet wezenlijk is verbeterd. Een kanttekening hierbij is dat het absolute aantal ingediende schriftelijke vragen en aangenomen moties sindsdien sterk is gestegen. #Wieheeftoverzicht

Onze indruk is dat de tijdigheid van de afhandeling sinds ons vorige onderzoek in 2014 niet wezenlijk is verbeterd.

De gemeenteraad controleert het college van B en W. Daarvoor ontvangt de raad informatie, heel erg veel informatie. Wij hebben geschat hoeveel documenten de gemeenteraad in een jaar krijgt.

Op basis van de vergaderstukken en de Dagmail voor de gemeenteraad komen voor de afgelopen 12 maanden tot 8.529 stukken van in totaal 106.872 pagina’s. De bestanden alleen al zijn samen circa 13,5 GB groot.

Is dit nog wel te behappen en kan de gemeenteraad zo nog wel naar behoren zijn controlerende taak uitvoeren? #Wieheeftoverzicht

De raad krijgt jaarlijks bergen aan informatie

Wij zijn gestart met ons onderzoek naar de inzet van raadsinstrumenten.

Dit onderzoek richt zich op de vraag of de afhandeling door het college van de aangenomen moties en ingediende schriftelijke vragen adequaat is. We kijken daarbij of de afhandeling binnen de daarvoor geldende termijnen is geweest en of de afhandeling een toereikende reactie van het college heeft opgeleverd.

We verwachten het onderzoek naar de raadsinstrumenten af te ronden in mei 2020. #Wieheeftoverzicht

Meer weten? Bekijk de projectpagina en lees de onderzoeksopzet.

#Wieheeftoverzicht

De gemeenteraad heeft de belangrijke taak om het gemeentebestuur te controleren: wordt het beleid goed uitgevoerd en het geld goed besteed? Deze controlerende taak kan de gemeenteraad op verschillende manieren uitvoeren. Bijvoorbeeld door vragen aan het gemeentebestuur te stellen en informatie grondig en kritisch te bekijken.

Het is belangrijk dat de gemeenteraad goed wordt ondersteund  bij het uitvoeren van deze taak. Natuurlijk moet de ambtelijke organisatie alle benodigde informatie geven. Maar dat moet ook op een overzichtelijke wijze gebeuren. Anders wordt de gemeenteraad geconfronteerd met een stortvloed van dikke nota’s, financiële overzichten, losse notities of brieven, soms gedegen en grondig met veel details en soms globale concepten met onvolledige gegevens.

Zo’n stortvloed van allerlei soorten documenten bedekt eerder relevante informatie dan dat hij deze zichtbaar maakt. Een overzichtelijke werkwijze is essentieel: zonder overzicht geen kennis en geen inzicht. De komende tijd zullen wij in het kader van #Wieheeftoverzicht regelmatig aandacht vragen voor dit belangrijke vraagstuk.

Te weinig woningen, te dure woningen, woningen van onvoldoende kwaliteit: de gemeente Zaanstad wil meer aantrekkelijke en passende woningen, zodat meer inwoners een woning kunnen vinden. Om dit voor elkaar te krijgen, heeft ze een beleid opgesteld. Is dit beleid goed vormgegeven? Dat onderzochten we in Woonbeleid in Zaanstad.

We keken onder andere naar de knelpunten in het woningaanbod in Zaanstad en wat de gemeente daartegen doet. Maakt ze bijvoorbeeld gebruik van alle maatregelen waarmee je het woningaanbod kan verbeteren? Ook vroegen we Zaankanters om hun mening: wat vinden zij van de informatie over het woonbeleid in de begroting?

Bekijk de projectpagina, of ga direct naar het bestuurlijk rapport en het onderzoeksrapport.

Wij zijn gestart met een onderzoek naar de toegankelijkheid van openbare toiletten in Amsterdam. In het centrum en in drukke voetgangersgebieden zou er binnen een straal van 500 meter een openbaar toilet moeten zijn. Is dat ook zo? En (hoe) zorgt de gemeente ervoor dat er voldoende openbare toiletten zijn? In Toegankelijkheid van openbare toiletten gaan we dit onderzoeken. We richten ons met name op toiletten voor vrouwen en mensen met een fysieke beperking.

Bekijk de projectpagina.

Dit onderzoek maakt deel uit van onze onderzoeken naar de toegankelijkheid in de stad. Eerder publiceerden we een onderzoek naar de toegankelijkheid van stemlocaties.

2019

Vandaag hebben we ons Onderzoeksprogramma Amsterdam 2020 openbaar gemaakt. In dit onderzoeksprogramma hebben we op een rij gezet welke onderwerpen we in 2020 van plan zijn te onderzoeken. De keuze is gevallen op de volgende zeven onderwerpen:

  • Jeugdhulp
  • Rioleringen
  • Groen in de buurt (publieksonderzoek)
  • Duurzaamheidsbeleid
  • Aanvullend Openbaar Vervoer
  • Geheimhouding
  • Taaloffensief

Daarnaast zijn er drie onderwerpen waar wij verkenningen zullen uitvoeren ter voorbereiding van mogelijke onderzoeken. Het gaat om de volgende onderwerpen:

  • Haven Amsterdam
  • Participatiewet
  • Bestuurlijk Stelsel

Lees de brief over het Onderzoeksprogramma Amsterdam 2020.

In ieder deelonderzoek van Bruikbaarheid van indicatoren bekijken we of een indicator duidelijk, betrouwbaar, relevant en begrijpelijk is. Dit is belangrijk omdat de indicator anders onvoldoende inzicht geeft en niet bruikbaar is. In ons vijfde en laatste deelonderzoek onderzoeken we de indicator Uitkeringsschuld.

Uitkeringsschuld in Amsterdam
De gemeente Amsterdam helpt mensen met te weinig of geen inkomen, bijvoorbeeld met een (bijstands)uitkering. Soms krijgt iemand ten onrechte een uitkering en ontstaat een uitkeringsschuld. Dat kan komen door een onbewuste administratieve fout of een foutieve aanvraag, maar het kan ook gaan om opzettelijke fraude. De gemeente heeft de wettelijke taak om de te veel verkregen uitkering terug te vorderen. In 2018 hadden 15.230 mensen in totaal voor ongeveer € 90 miljoen aan uitkeringsschuld. Geeft dit cijfer echt inzicht in het beleid van de gemeente ten aanzien van uitkeringsschuld?

Lees onze bevindingen in deze factsheet. Of lees het uitgebreidere onderzoeksrapport op de projectpagina.

Vandaag hebben we ons Onderzoeksprogramma Zaanstad 2020 openbaar gemaakt. In dit onderzoeksprogramma beschrijven we welke activiteiten we in 2020 zullen ondernemen voor Zaanstad.

Afronding lopend onderzoek
In 2020 ronden we twee lopende onderzoeken uit het voorgaande onderzoeksprogramma af. Dit zijn de onderzoeken naar de jeugdzorg en het woonbeleid in Zaanstad.

Nieuwe onderzoeksactiviteiten
Daarnaast beginnen we aan twee nieuwe onderzoeken. We onderzoeken de effectiviteit van de Zaanse invulling van de Participatiewet en de bodemsanering van spoedlocaties. Ook analyseren we de aangedragen onderzoeksonderwerpen uit het Zaanpanel uit 2018. Tot slot voeren we een aantal quick scans uit.

Werkwijze
We hebben het onderzoeksprogramma opgesteld met behulp van informatie vanuit verschillende hoeken. Bijvoorbeeld berichten in de media, het coalitieakkoord en de (jaar)verslagen van raadsvergaderingen. Ook vroegen we reacties van raadsfracties over mogelijke onderzoeksonderwerpen. Dit jaar hadden we, net als vorig jaar, een gezamenlijke bijeenkomst met een goede opkomst.

Lees het Onderzoeksprogramma Zaanstad 2020 hier.

In ieder deelonderzoek van Bruikbaarheid van indicatoren bekijken we hoe betrouwbaar, relevant en begrijpelijk (dus: hoe duidelijk) de indicatoren zijn die de gemeente Amsterdam noemt in haar doelenboom. Het is belangrijk dat deze indicatoren duidelijk, betrouwbaar, relevant en begrijpelijk zijn, anders geven ze onvoldoende inzicht en zijn ze niet bruikbaar. In ons vierde deelonderzoek onderzoeken we de indicator Internationale bedrijven.

Internationale bedrijven in de Metropoolregio Amsterdam
De gemeente wil dat de Metropoolregio Amsterdam aantrekkelijk is om (inter)nationale bedrijven te vestigen. Onder de Metropoolregio Amsterdam valt een gebied in het noordelijke deel van de Randstad. Het loopt van IJmuiden tot Lelystad, en van Purmerend tot de Haarlemmermeer. Door (inter)nationale bedrijven aan te trekken, te behouden en te ondersteunen bij uitbreidingen, wil de gemeente werkgelegenheid, duurzaamheid en innovatie in de regio stimuleren.

Benieuwd naar onze bevindingen? Bekijk een beknopte versie van onze bevindingen in de factsheet. Of lees het uitgebreidere onderzoeksrapport dat staat op de projectpagina.

Op 20 november 2019 publiceerden wij de rekenkamerbrief Canonherziening einde tijdvak en verlengde afkoop erfpacht. In de brief staat het resultaat van onze verkenning naar de relevantie van onze aanbevelingen uit voorgaande onderzoeken naar erfpacht.

Uitkomsten verkenning
Uit de verkenning blijkt dat onze aanbevelingen om gemeentelijke erfpachtaanbiedingen voorspelbaar, begrijpelijk en controleerbaar te maken, nog steeds relevant zijn. Ondanks dat de gemeente eeuwigdurende erfpacht mogelijk heeft gemaakt. Daarnaast concluderen wij dat erfpachters in de publiekscampagne over de overstapregeling niet zijn geïnformeerd over alle relevante keuzemogelijkheden.

In onze rekenkamerbrief doen we twee aanbevelingen: maak de waardebepaling voor erfpachters begrijpelijk en controleerbaar, en maak inzichtelijk welke keuzemogelijkheden zij hebben. Uitgebreide informatie staat op de projectpagina.

Vakantieverhuur is  – onder voorwaarden  – toegestaan in Amsterdam. De gemeente zet zich in om te controleren of de regels voor vakantieverhuur worden nageleefd. Dat doet de gemeente redelijk goed. Scherpere keuzes en andere prioriteiten zijn wel noodzakelijk om de uitvoering te verbeteren. Ook valt op dat de gemeente niet specifiek handhaaft op overlast die buren ervaren van vakantieverhuur. De gemeente heeft zelf te weinig inzicht in het verloop van de eigen processen. Ook is er te weinig zicht op factoren die bijdragen aan het naleven van de regels.

Het is tijd dat de gemeente bezint op de huidige werkwijze om de doelmatigheid en de doeltreffendheid te verbeteren. We formuleren acht aanbevelingen om de handhaving van vakantieverhuur te verbeteren.

Lees hier de resultaten van ons onderzoek.

2019 is ons lustrumjaar en deze staat in het teken van de Amsterdammer. Vandaar dat we extra aandacht besteden aan onderwerpen die Amsterdammers raken. Eén zo’n onderwerp is het fietsen in Amsterdam. Vandaag publiceerden we de onderzoeksopzet Amsterdam Fietsstad.

De gemeente Amsterdam onderneemt veel op het gebied van fietsen. In het Meerjarenplan Fiets 2017-2022 staan haar maatregelen over het fietsbeleid in de stad. Wij gaan drie maatregelen onderzoeken uit dit meerjarenplan. Bekijk meer info over dit onderzoek en lees ook de volledige onderzoeksopzet.

Ieder jaar voeren wij een onderzoek uit waarvan het onderwerp wordt gekozen door de Amsterdammers uit ons burgerpanel. Dit is het publieksonderzoek Amsterdam. Dit jaar is het onderwerp ‘de gemengde stad’. We onderzoeken hoe gemengd de gemeente en haar inwoners willen zijn, hoe gemengd Amsterdam nu is en hoe de ontwikkelingen in de stad hierbij passen.

We hebben vier buurten gekozen waarin we met buurtbewoners in gesprek gaan over de bevolkingssamenstelling van de buurt. De buurten zijn:

  1. Diamantbuurt
  2. Wildeman
  3. Bijlmermuseum Zuid
  4. IJplein en Vogelbuurt Zuid

Aanmelden
Heeft u interesse om mee te doen aan dit onderzoek? Dat kan! We organiseren twee groepsgesprekken in elk van deze buurten voor buurtbewoners in november en december 2019.

Aanmelden kan via Tessa Gulpers: t.gulpers@rekenkamer-amsterdam.nl. Zij stuurt u meer informatie.

U vindt in dit document aanvullende informatie over hoe wij omgaan met uw gegevens in het groepsgesprek.

Wie zich zelfstandig onvoldoende redt, kan toegang krijgen tot een Wmo-maatwerkvoorziening. Sinds de decentralisaties zijn gemeenten hiervoor verantwoordelijk. Ze moeten bepalen wie in aanmerking komt voor ondersteuning en ze moeten ervoor zorgen dat passende hulp geboden wordt bij de vraag.

Over het onderzoek
In het onderzoek constateren wij dat het college onvoldoende zicht heeft op hoe de toegang tot ambulante ondersteuning en dagbesteding functioneert. Veel informatie ontbreekt, bijvoorbeeld over of de doelgroep wordt bereikt, hoe wordt bepaald wie ondersteuning krijgt en wat er gebeurt met mensen die geen maatwerkvoorziening krijgen. Dit is het gevolg van bewuste keuzes waarvan wij ons afvragen of die verstandig zijn. Daarnaast signaleren we een aantal andere knelpunten waar het college te weinig aan doet. We formuleren vijf aanbevelingen om de toegang te verbeteren.

Lees hier de resultaten van ons onderzoek.

De gemeente gebruikt indicatoren om eenvoudig te laten zien wat zij doet en bereikt voor de stad. Wij onderzoeken de bruikbaarheid van deze indicatoren. In ons derde deelonderzoek Bruikbaarheid van indicatoren: plusnet voetganger onderzoeken wij hoe de gemeente rapporteert over de breedte van stoepen in de stad. Lees hier meer over de uitkomsten van dit onderzoek.

In 2015 deden we op verzoek van de raad onderzoek naar de besluitvorming rond de verzelfstandiging van het Afval Energie Bedrijf (AEB), waarbij de gemeente alle aandelen bleef behouden.

We concludeerden dat de gemeente op onderdelen binnen dit besluitvormingsproces te kort was geschoten. Daarbij merkten we onder andere op dat de gemeente slordig omging met aanwezige informatie.

Een van onze aanbevelingen was dat de gemeente zich als aandeelhouder actiever moest gaan opstellen. We hebben bij later onderzoek naar Westpoort Warmte niet de indruk gekregen dat die aanbeveling is opgevolgd. Een actievere houding en een sterkere betrokkenheid van de gemeente bij AEB hadden latere problemen wellicht kunnen voorkomen.

Sinds 30 september 2019 zijn wij aangesloten op een nieuw ICT-netwerk. Hierdoor zijn onze telefoonnummers en e-mailadressen gewijzigd. Wij zijn voortaan bereikbaar op: 020-30 36 300 en info@rekenkamer-amsterdam.nl.

Voor vragen over de contactgegevens van projectleiders, neem contact op met het secretariaat.

De gemeente gebruikt indicatoren om eenvoudig te laten zien wat zij doet en bereikt voor de stad. Wij onderzoeken de bruikbaarheid van deze indicatoren.

In ons tweede deelonderzoek Bruikbaarheid van indicatoren onderzoeken wij hoe de gemeente rapporteert over het verwijderen van afval uit het water. Lees hier meer over de uitkomsten van dit onderzoek.

In juni publiceerden we ons onderzoek naar de toegankelijkheid van stemlocaties in Amsterdam. We onderzochten of alle Amsterdammers die mochten stemmen, ook kónden stemmen.

In onze aanbevelingen gaven we aan waar het gemeentebestuur aan zou kunnen denken, om de toegankelijkheid van stemlocaties te vergroten. Burgemeester Halsema heeft hier in een brief op gereageerd.

Bekijk de brief en de projectpagina van het onderzoek.

Sinds de jaren ’60 ondersteunt de gemeente buitensportverenigingen als zij willen investeren in hun kleed- en clubgebouwen. Dit kan met de Subsidieregeling verenigingsaccommodaties buitensport. De subsidieregeling maakt het voor sportverenigingen makkelijker om flinke investeringen te realiseren.


Over het onderzoek

In Subsidieregeling verenigingsaccommodaties buitensport onderzoeken we in hoeverre de gemeente ervoor zorgt dat de sportverenigingen hun subsidiegeld doeltreffend, doelmatig en rechtmatig besteden. Ook hebben we buitensportverenigingen gevraagd naar hun ervaringen met de subsidieregeling.

Lees hier de resultaten.

Op 4 september 2019 publiceerden wij ons onderzoek Leges bij vergunningaanvragen. Jan de Ridder, directeur van de Rekenkamer Metropool Amsterdam, heeft het onderzoek op deze dag aangeboden aan de raadscommissie Kunst, Diversiteit en Democratisering. Het rapport zal op 25 september 2019 worden behandeld in dezelfde commissie.

Over het onderzoek
Burgers en ondernemers betalen leges bij het indienen van een vergunningaanvraag. De gemeente Amsterdam heeft de afgelopen jaren tijd en moeite gestopt in het verkrijgen van groter inzicht in de legesgerelateerde opbrengsten en kosten. Toch zijn er nog verbeteringen mogelijk. Zo constateren we een gebrek aan checks & balances en transparantie naar de burger en naar de gemeenteraad. Daarnaast zijn geplande besparingen op legesgerelateerde kosten nauwelijks gerealiseerd of niet concreet gemaakt.

In ons rapport doen we acht aanbevelingen voor het vergroten van de bestuurlijke grip op de leges. Kijk voor meer informatie op de projectpagina.

Een aantal verbrandingsovens van het Afval Energie Bedrijf (AEB) in Amsterdam is stilgelegd door gebrekkig onderhoud en slechte veiligheid, zo meldt Nieuwsuur. Het afvalverwerkingsbedrijf heeft nu financiële steun gekregen van de gemeente Amsterdam en van banken, zodat zij in ieder geval het huishoudelijk afval kunnen blijven verbranden. Jan de Ridder, directeur Rekenkamer Metropool Amsterdam, werd geïnterviewd over deze ontwikkeling.

Bekijk het interview en het volledige artikel hier: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2294781-redding-afvalverwerker-aeb-onvoldoende-bedrijfsafval-veel-groter-probleem.html

De verbrandingswarmte van het AEB wordt gebruikt om 35.000 huizen van warmte te voorzien. In maart 2019 deden wij in Westpoort Warmte onderzoek naar het samenwerkingsverband tussen AEB en energiebedrijf Nuon.

De gemeente Zaanstad wil het woningaanbod in Zaanstad verbeteren. De gemeente wil haar woningaanbod meer divers maken, zodat wonen in Zaanstad aantrekkelijker wordt voor verschillende doelgroepen, en de spanning op de woningmarkt vermindert.

In hoeverre heeft de gemeente haar plannen hierover goed vormgegeven? Wij gaan dit onderzoeken in ons publieksonderzoek 2019 voor Zaanstad.

In ons onderzoek Toegankelijkheid van stemlocaties bekijken we of alle stemlocaties in Amsterdam toegankelijk waren voor iedereen. Dus ook als je daarheen kwam met een rolstoel of rollator. Vandaag is het onderzoek openbaar gemaakt. Het wordt op 5 september behandeld in de commissie AZ.

Over het onderzoek
Vanaf 1 januari 2019 moeten alle stemlocaties toegankelijk zijn voor kiezers met een lichamelijke beperking. Het college van B en W streeft hier ook naar, maar denkt wel dat dit lastig haalbaar is. Volgens het college was op 20 maart 2019 bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten 74% van de stemlocaties volledig toegankelijk, en nog eens 21% toegankelijk met hulp. Wij bezochten op de verkiezingsdag 80 stemlocaties. En we kregen van  331 van de 470 voorzitters van stembureaus informatie over hun ervaringen met de toegankelijkheid van hun stembureau.

Waren de stemlocaties allemaal toegankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking? Of in ieder geval de locaties die volgens het college toegankelijk waren? Lees de resultaten in het bestuurlijk rapport en het onderzoeksrapport op de projectpagina.

Vandaag publiceerden we het opvolgingsonderzoek Lastige zaken?, naar de afhandeling van horecaklachten in Amsterdam. In dit opvolgingsonderzoek kijken we of het college onze aanbevelingen uit 2014 heeft uitgevoerd.

In 2014 zijn de processen van de afhandeling van horecaklachten van onvoldoende kwaliteit
In 2014 concludeerden we dat de kwaliteit van de registratie en afhandeling van horecaklachten nog onvoldoende was voor een lerende organisatie. Destijds deden we vier aanbevelingen om de processen rondom de afhandeling van horecaklachten te verbeteren. Het college gaf toen aan deze processen te verbeteren met enkele veranderingen die het al aan het doorvoeren was.

In 2019 is slechts één aanbeveling uitgevoerd
We zien dat het college slechts één aanbeveling heeft uitgevoerd, één gedeeltelijk en twee niet. De situatie zoals we die in 2014 beschreven, is niet wezenlijk veranderd en we zien nog steeds dezelfde knelpunten in de uitvoering. Het college is nog altijd onvoldoende in staat te leren van het proces van het afhandelen van horecaklachten. Ook zien wij dat onze waarschuwingen uit 2014 over het ontwikkelen van ICT-systemen zijn genegeerd. In dit opvolgingsonderzoek doen we vijf aanbevelingen voor verbetering.

Nieuwe werkgroep voor de opvolging van aanbevelingen
Het college spreekt in zijn bestuurlijke reactie zorg uit over het niet-opvolgen van de aanbevelingen, en gaat een werkgroep instellen om de opvolging van de aanbevelingen te realiseren. We stellen het instellen van een werkgroep op prijs, maar benadrukken wel dat concreet moet worden gemaakt op welke manier de aanbevelingen worden opgevolgd en welke mijlpalen daarbij horen.

Lees alle informatie rondom het opvolgingsonderzoek op de projectpagina.

De jeugdhulp in Zaanstad heeft een tekort van € 3,9 miljoen. Hoe is dit tekort ontstaan en wat wil de gemeente Zaanstad ertegen doen? Dit gaan we onderzoeken in Jeugdhulp in Zaanstad, waarvan we de onderzoeksopzet vandaag hebben gepubliceerd.

Klik hier voor de onderzoeksopzet en voor meer informatie over het onderzoek.

De gemeente gebruikt indicatoren om eenvoudig inzicht te geven in wat zij doet en bereikt voor de stad. Wij onderzoeken de bruikbaarheid van deze indicatoren.

In ons eerste deelonderzoek van Bruikbaarheid van indicatoren hebben we gekeken naar de indicator waarmee de gemeente inzicht geeft in de hulp aan statushouders. Lees hier meer over de uitkomsten van dit eerste deelonderzoek.

Vandaag hebben we twee kaarten gepubliceerd waaruit blijkt in welke Amsterdamse buurten woningen illegaal worden verhuurd aan toeristen.

Op de eerste kaart staat per buurt het aantal meldingen van vermoedelijke illegale toeristische verhuur. Op de tweede kaart vindt u per buurt de opgelegde sancties naar aanleiding van meldingen en onderzoek. Bekijk de kaarten hier.

Op deze plattegrond van Amsterdam staat per buurt het aantal meldingen van vermoedelijke illegale toeristische verhuur. Het aantal meldingen is het grootst in het centrum van Amsterdam.